Het aantal fietsongevallen in Nederland neemt toe. In 2025 belandden naar schatting 80.900 fietsers op de spoedeisende hulp. Vooral kinderen en jongeren lopen risico op ernstig letsel. Zo waren 8.900 fietsslachtoffers in 2025 jonger dan 12 jaar, en liep 12 procent van deze kinderen hersenletsel op. De komst van snelle fietsen, zoals e-bikes en fatbikes, zorgt voor meer en zwaardere ongelukken. Neurochirurg Maarten Bot legt uit waarom een helm zo belangrijk is: “Veel mensen denken dat hersenen een soort stevige ham zijn en wel tegen een stootje kunnen. Maar hersenen zijn eigenlijk meer als zachte pudding. Bij een flinke val komen er scheuren in die pudding en die kunnen we niet repareren. Een helm beschermt en verkleint de kans op ernstig hersenletsel met zo’n 60 procent.”
Lang revalideren
Het hersenletsel dat Bot ziet bij mensen die met hun fiets zijn gevallen varieert van een lichte hersenschudding tot letsel waarvoor een zware hersenoperatie nodig is. In sommige gevallen komen de patiënten zelfs te overlijden. “Hersenletsel kan grote gevolgen hebben. Soms is het noodzakelijk dat we een deel van de schedel openen. Deze patiënten moeten, als ze het overleven, vaak ontzettend lang revalideren. En ook na een lichte hersenschudding kunnen kinderen lang klachten houden, bijvoorbeeld moeite met schermgebruik of overprikkeling in drukke ruimtes.”
Helmplicht en verbod op fatbikes
Willem de Vries, hoofd van het Emma Kinderziekenhuis, pleit voor een helmplicht voor kinderen en jongeren en voor een verbod op fatbikes. “De veiligheid staat voorop. Met een helm kan veel ernstig letsel worden voorkomen. Daarom delen Maarten en ik vandaag speciale Emma Kinderziekenhuis-helmen uit aan de patiënten. We willen het gebruik van de fietshelm onder jongeren stimuleren en aandacht vragen voor deze relatief makkelijke manier om hersenletsel bij kinderen te voorkomen”, aldus De Vries.
Waarom is een fietshelm belangrijk?
Een fietshelm verkleint de kans op ernstig hersenletsel met 60 procent en op dodelijk letsel met 71 procent. Toch dragen weinig kinderen en jongeren in Nederland een helm. Veel mensen denken dat ze voorzichtig genoeg fietsen. Maar uit de praktijk blijkt dat ongelukken vaak ontstaan door anderen of door onverwachte situaties. “We zien graag ieder kind beter beschermd”, zegt Maarten Bot. “Daarom delen we nu zelf helmen uit en geven we voorlichting over de risico’s van hersenletsel. We willen laten zien dat het eigenlijk heel logisch is en een kleine moeite om fietsende kinderen beter te beschermen.”
Beeld: Adobe Stock
