Wereldwijd zijn 122,6 miljoen mensen op de vlucht, onder wie 40 procent kinderen. Een deel verblijft in vluchtelingenkampen zoals het kamp Mavrovouni op Lesbos, het grootste kamp van Europa. Hanaâ Benjeddi werkte hier als kinderarts en deed tegelijkertijd onderzoek naar de gezondheid en kwaliteit van leven van de kinderen. Uit haar onderzoek blijkt dat 11 procent van de kinderen in kamp Mavrovouni een groeiachterstand heeft door chronische ondervoeding. Daarnaast vond zij dat een tiende van de kinderen onder de vijf jaar acuut ondervoed is en dat 5 procent van alle kinderen in het kamp ondergewicht heeft. Bij alleenreizende minderjarigen is de situatie het meest zorgelijk: één op de drie van deze kinderen is ernstig en chronisch ondervoed. Benjeddi vraagt aandacht voor hen: “kinderen horen thuis op een veilige en zorgeloze plek, waar ze zich kunnen ontwikkelen en gewoon kind zijn.”
Vaker somber, meer pijn
Benjeddi bracht ook de kwaliteit van leven van 111 kinderen van 5 tot 18 jaar in beeld, zowel in kamp Mavrovouni als in opvanghuizen voor alleenreizende kinderen. Ze gebruikte een internationaal geteste vragenlijst om onder andere angst, somberheid, pijn, slaap en sociale contacten te meten. De uitkomsten vergeleek ze met de uitkomsten van een groep Amerikaanse kinderen van dezelfde leeftijd waarvan de helft in het ziekenhuis lag.
Wat bleek? De gevluchte kinderen waren vaker boos, angstig en somber dan kinderen in de vergelijkingsgroep. Ook hadden kinderen in het kamp en de opvanghuizen meer pijnklachten en sliepen ze slechter. Benjeddi zag dat hoe langer kinderen in het kamp verbleven, hoe angstiger en depressiever ze werden.
Gezondheidsschade op de lange termijn
“Deze resultaten zijn niet alleen belangrijk voor het leven van de kinderen met een vluchtelingenachtergrond op dit moment, maar ook op de langere termijn”, zegt Benjeddi. Eerder onderzoek van Tessa Roseboom, hoogleraar Vroege ontwikkeling en gezondheid bij Amsterdam UMC, laat zien dat ondervoeding tijdens de zwangerschap en in het vroege leven van een kind decennia lang kan doorwerken. Deze kinderen hebben later bijvoorbeeld meer kans op gezondheidsschade zoals allerlei hart- en vaatziekten. “Ook daarom is het van belang dat de kinderen zo snel mogelijk toegang krijgen tot medische zorg, gezonde voeding, onderwijs en veilige opvang.”
Foto: Milene van Arendonk
