“Nu is het zaak om ervoor te zorgen dat nog veel meer vrouwen de juiste zorg krijgen.” De poli voor vrouwspecifieke aandoeningen (VSA) van Amsterdam UMC levert sneller passende zorg op en heeft ook een grote maatschappelijke en financiële impact, blijkt uit een nieuwe doorrekening. Iedere geïnvesteerde euro levert naar schatting €13,29 op. Als alle werkende vrouwen in Nederland eerder passende zorg zouden krijgen, kan dat meer dan €3 miljard opleveren. Amsterdam UMC biedt de resultaten op 30 september aan minister Hermans aan.
Een vrouw met hevige menstruaties, overgangsklachten of bekkenbodemproblemen is vaak niet zomaar geholpen met één bezoek aan de dokter. Gemiddeld duurt het 8 tot 12 jaar voordat de juiste diagnose wordt gesteld en in die tijd ziet zij 5 tot 8 zorgverleners. Het gevolg: een langdurige zoektocht naar passende zorg, onnodige zorgconsumptie en klachten die ondertussen hun tol eisen op het werk. Vrouwen verzuimen vaker, werken soms door met klachten en verliezen daarmee een deel van hun inzetbaarheid.

Sneller de juiste zorg

Amsterdam UMC startte begin 2025 met een poli voor medewerkers met vrouwspecifieke gezondheidsklachten. In een laagdrempelig consult kijkt een gynaecoloog naar de klachten en geeft advies over passende vervolgstappen. De aanpak is erop gericht om vrouwen sneller duidelijkheid te geven en het vaak versnipperde zorgpad te doorbreken. Minder diagnostische vertraging en minder niet-passende verwijzingen moeten ervoor zorgen dat vrouwen sneller op de juiste plek terechtkomen. “We weten inmiddels dat deze aanpak niet alleen vrouwen sneller duidelijkheid en passende zorg geeft, maar ook veel maatschappelijke waarde oplevert”, vertelt hoogleraar en gynaecoloog Judith Huirne, initiatiefnemer van de poli. “Tijd dus nu om te kijken hoe we deze zorg voor veel meer vrouwen beschikbaar kunnen maken.”

€13,29 winst

De aanpak bespaart ook geld. Per patiënt gaat het gemiddeld om €4.684 aan maatschappelijke baten. Werkgevers besparen gemiddeld €3.033 per medewerker, vooral door minder verzuim en een hogere inzetbaarheid. Voor zorgverzekeraars bedraagt de gemiddelde besparing €1.568 per deelnemer, doordat onnodige zorg en niet-passende verwijzingen bijvoorbeeld worden voorkomen. En als vrouwen sneller op de juiste plek terechtkomen, neemt ook de druk op de zorg af. Al met al levert iedere geïnvesteerde euro naar schatting €13,29 op*.

In de berekening zijn bovendien nog niet alle mogelijke financiële voordelen meegenomen. Zo zijn besparingen door het voorkomen van verdere ziekteprogressie, blijvende gezondheidsschade en zwaardere behandelingen zoals vruchtbaarheidsbehandelingen of ingrijpende operaties buiten beschouwing gelaten.

Wat zijn vrouwspecifieke aandoeningen?

Vrouwspecifieke aandoeningen zijn gezondheidsproblemen die specifiek bij vrouwen voorkomen. Voorbeelden zijn menstruatieklachten zoals hevig bloedverlies en pijn, hormonale klachten zoals overgangsklachten en premenstrueel syndroom, en bekkenbodemproblemen zoals verzakking en incontinentie. Veel van deze klachten komen vaak voor, maar worden nog niet altijd tijdig herkend of behandeld. Hierdoor kunnen vrouwen jarenlang met klachten blijven rondlopen.

Op naar meer poli’s

De impact blijft niet beperkt tot Amsterdam UMC. Vrouwspecifieke aandoeningen raken vrouwen in alle sectoren en juist tijdens hun werkzame leven. Dat is extra relevant in de zorg, waar ongeveer 80 procent van de medewerkers vrouw is en het tekort aan zorgpersoneel volgens de huidige ramingen kan oplopen tot ruim 230.000 medewerkers in 2033.

“We hebben met de poli laten zien wat er mogelijk is. 

Die €13,29 laat zien wat één poli kan opleveren. Maar de grootste impact zit in het opschalen van de aanpak. Als alle werkende vrouwen in Nederland eerder passende zorg zouden krijgen, zou dat meer dan €3 miljard en ruim 190.000 FTE aan arbeidscapaciteit kunnen opleveren. 
 Zover is het nog niet. Het zorgpad moet eerst verder worden ontwikkeld en daarvoor is extra financiering nodig. Maar andere ziekenhuizen kunnen nu al met de opgedane kennis en ontwikkelde materialen aan de slag. Inmiddels zijn drie andere ziekenhuizen gestart met een vergelijkbare poli en hebben 23 ziekenhuizen interesse om ermee te beginnen.

“We hebben met de poli laten zien wat er mogelijk is. Nu is het zaak om die kennis verder te brengen en ervoor te zorgen dat alle vrouwen indien nodig eerder de juiste zorg krijgen”, besluit Huirne.

Op 30 september biedt Amsterdam UMC het rapport met de resultaten en aanbevelingen aan Sophie Hermans, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, aan: 


De VSA-poli

Sinds begin 2025 kunnen medewerkers van Amsterdam UMC met vrouwspecifieke gezondheidsklachten gratis terecht bij de VSA-poli. Tijdens een vrijblijvend consult beoordeelt een gynaecoloog de klachten en geeft advies over passende vervolgstappen. Zo krijgen medewerkers sneller duidelijkheid en kunnen zij gericht verder met hun huisarts of andere zorgverlener.

De doorrekening is uitgevoerd door Social Finance met validatie van verschillende stakeholders.