Vanaf 1 november kunnen patiënten zich via hun huisarts aanmelden voor de eerste post-covid-expertisecentra voor volwassenen. Deze zijn in Amsterdam UMC, Maastricht UMC+ en Erasmus MC. “Ook de overige universitair medische centra in Nederland zullen zo spoedig mogelijk de deuren openen voor post-covidpatiënten. De umc’s onderzoeken nieuwe ziektebeelden en delen de opgedane kennis binnen hun regionale netwerk en tussen de centra. Op deze manier vinden nieuwe inzichten en verbeterde behandelmethoden sneller hun weg naar de praktijk, en dus naar de patiënt.

De afgelopen maanden is door vele partijen hard gewerkt aan de totstandkoming van de expertisecentra. Met de komst van deze centra willen de umc’s patiënten die vaak al lang last hebben van post-covidklachten een perspectief bieden. De komende weken wordt alle informatie voor patiënten gereed gemaakt. Daarnaast wordt er, in goed overleg met de huisartsen, een zo efficiënt mogelijk aanmeldsysteem voor verwijzingen opgezet.

Klein starten, snel schakelen

Alle umc’s werken samen om op deze manier een landelijk dekkend expertisenetwerk neer te zetten waarin opgedane ervaring en kennis wordt gedeeld met algemene ziekenhuizen, huisartsen en andere zorgverleners zodat deze zo snel mogelijk de patiënt bereikt. Dit gebeurt in samenwerking met het al bestaande Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN). Door klein te beginnen willen betrokken partijen sneller en flexibeler zijn, zodat de beste post-covidzorg aan grotere groepen patiënten snel van start gaat. In de post-covid-expertisecentra wordt expertise ontwikkeld rondom diagnose en behandeling, en centraal gecoördineerd. Dit gebeurt in nauwe relatie met het wetenschappelijk onderzoek dat al plaatsvindt.

Aanmelden voor expertisecentra

Patiënten kunnen zich vanaf 1 november melden bij de huisarts. Daar wordt gekeken of een patiënt in aanmerking komt voor een aanmelding bij de expertisecentra. De precieze criteria zullen voorafgaand aan de opening breed gedeeld worden. Zo moet een patiënt bijvoorbeeld minstens een jaar lang post-covidklachten hebben van een bepaalde ernst.
Vanwege de beperkte capaciteit in de beginfase zullen niet alle patiënten meteen een plek in een expertisecentrum kunnen krijgen. De huisarts kan geen invloed uitoefenen op de samenstelling van de groep patiënten die direct gezien kunnen worden. De overige groep komt op de wachtlijst te staan en de patiënt ontvangt automatisch bericht wanneer er een plek beschikbaar is in zijn of haar regio. Zolang de patiënt op de wachtlijst staat, blijft deze het reguliere zorgproces volgen.

Uniek in de wereld

Een werkgroep van post-covid-experts heeft samen met de patiëntenorganisaties de afgelopen maanden een zorgpad – de te nemen stappen in het zorgproces –ontwikkeld. Hierin zijn op basis van wetenschappelijke literatuur, ervaringen in binnen- en buitenland en expert opinion de afspraken over diagnostiek en de meest veelbelovende behandelingen benoemd die toegepast gaan worden. Dit zorgpad wordt door constante evaluatie aangepast met de meest recente kennis, inzichten en ontwikkelingen.
Het wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe behandelmethoden en de onderliggende pathologie wordt gecoördineerd door het PCNN, waarmee de expertisecentra nauw samenwerken. De vertaling van onderzoeksresultaten naar aanbevelingen voor de praktijk zal worden verricht door de umc’s en het Post Covid Expertiseteam van de Federatie Medisch Specialisten in samenwerking met de NHG en het Kennisinstituut. Daarbij zal de opgedane kennis in de expertisecentra op termijn ook ten goede komen aan patiënten met andere post-acuut infectieuze syndromen (PAIS). Hiermee is de zorg voor en onderzoek bij patiënten met post-covid, en uiteindelijk alle PAIS-patiënten, uniek in de wereld.

Zorg voor kinderen

Aan de opening van post-covid-expertisecentra speciaal voor kinderen wordt momenteel gewerkt door Amsterdam UMC, Maastricht UMC+ en UMC Utrecht. Ook de hier opgedane kennis zal zo spoedig mogelijk worden gedeeld om deze zorg zo snel mogelijk op te schalen en kennis te verspreiden. Hiervoor wordt onder andere nauw samengewerkt met de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) en de patiëntenorganisaties

Foto: Adobe Stock